Yfirtökur erlendra fyrirtækja á innlendum tæknifélögum hafa færst í aukana á síðustu árum. Í samantekt Góðra samskipta, sem var birt í nýjasta hlaðvarpsþætti Ræðum það, kom fram að 18 fyrirtæki í hugbúnaðarþróun hefðu verið seld til útlanda á milli áranna 2020 og 2025.
Samanlagt virði félaganna í umræddum viðskiptum var áætlað 90 milljarðar króna. Þetta eru félög eins og Godo, sem var selt fyrir 9,1 milljarða til sænska fyrirtækisins Visit Group eins og Hluthafinn fjallaði um í sumar, en stór yfirtaka á atNorth vegur líka þungt.
Enn lengist listinn því nú hefur bandarískt tæknifyrirtæki, sem er metið á mörg hundruð milljarða króna, gengið frá kaupum á íslenskum sprota sem er ekki nema 18 mánaða gamall.
Eldisfélög stöðva stórar fjárfestingar á Vestfjörðum vegna óvissu
Frumvarp um breytta lagaumgjörð fiskeldis var enn til meðferðar þegar vorþingi var slitið og er óvíst hvort það rati á þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar, sem verður birt í næstu viku.
Óvissan, sem snýst bæði um það hvenær frumvarpið verður yfirhöfuð afgreitt og hver endanleg niðurstaða verður, hefur haft umtalsverð áhrif á fjárfestingavilja eldisfyrirtækja á Vestfjörðum.
Samanlagt hafa sjókvíaeldisfélögin á Vestfjörðum sett fjárfestingar fyrir hátt í 14 milljarða króna á ís á meðan þau bíða eftir niðurstöðu.
Stefnir útlistar stóra áhrifaþætti á hlutabréfamarkaði í vetur
Gengi hlutabréfa hefur ekki staðið undir þeim væntingum sem voru gerðar til markaðarins í byrjun árs og almennt hefur sumarið litast af „áhugaleysi og takmarkaðri veltu“ að sögn sjóðstjóra. Fram undan eru nokkrir atburðir sem geta ýmist viðhaldið ládeyðunni ef illa fer, eða orðið kveikjan að viðsnúningi.
Hið augljósa eru vaxtaákvarðanir og þróunin á vinnumarkaði, en einnig kunna smærri atburðir eins og sala Arion banka á Blikastaðalandi að hrista upp í daufum markaði.
„Markaðurinn rennur tiltölulega blint í sjóinn gagnvart mögulegu umfangi þeirra viðskipta í ljósi vaxtastigs og stöðunnar á byggingamarkaði. En við setjum þetta engu að síður fram sem mögulegan áhrifaþátt inn í haustið og byrjun vetrar“
Alvogen og Lyfjaveri undir sama móðurfélagi sem skoðar fleiri tækifæri á markaði
Framtakssjóðir hafa verið nokkuð áberandi í rekstri lyfjaverslana á síðustu árum. Þannig var sjóður á vegum Stefnis hluthafi í Lyfju áður en fyrirtækið var selt til Festi, og sjóður í stýringu Alfa Framtaks keypti meirihluta í Lyfjum og heilsu í lok árs 2024.
Þá er fjárfestingafélagið SKEL, sem einnig fæst við umbreytingar fyrirtækja á svipaðan hátt og framtakssjóðir, stærsti hluthafinn í Lyfjavali í gegnum smásölufélagið Dranga. Hins vegar hafði lítið borið á slíkum fjárfestingum í lyfjaheildsölu áður en framtakssjóðurinn Horn V, fjárfestingafélagið Silfurberg og fleiri smærri fjárfestar keyptu heildsöluna Alvogen.
Kröftugur vöxtur hjá Syndis
Nýlega stikluðum við á uppgjörum tveggja fyrirtækja á sviði netöryggis; annars vegar Keystrike og hins vegar Defend Iceland, sem gáfu vísbendingar um verulegan vöxt í greininni á síðasta ári. Í ljósi framþróunar gervigreindarlíkana kemur það varla á óvart.
Fjármálastöðugleikanefnd sá meira að segja ástæðu til að vekja athygli á aukinni áhættu í rekstri fjármálainnviða vegna vaxandi netöryggisógnar á síðasta fundi. Varaseðlabankastjóri fjármálastöðugleika vísaði þá í tölur Evrópsku bankaeftirlitsstofnunarinnar EBA frá mars 2025 sem sýndu að þriðji hver banki í Evrópu hefði orðið fyrir að minnsta kosti einni árangursríkri netárás. Tveimur árum áður var hlutfallið einungis einn af hverjum tíu bönkum.
Nú hefur eitt stærsta fyrirtækið á innlenda markaðinum, Syndis, skilað reikningi sem sýnir svart á hvítu hvernig útgjöld fyrirtækja og stofnana vegna netöryggis eru að aukast. Syndis, sem er undir hatti Skyggnis, velti 1,4 milljörðum króna í fyrra eftir 32 prósenta vöxt frá fyrra ári. Þá skilaði reksturinn 272 milljóna króna hagnaði en til samanburðar var bókfært 80 milljóna króna tap árið 2024.
Syndis keypti sænskt netöryggisfélag í fyrra og hefur fundið sér samstarfsaðila í Finnlandi og Danmörku. Með þessu er fyrirtækið að svara eftirspurn eftir „íslenskri sérþekkingu í netöryggi á öllum Norðurlöndunum“ að sögn Antons Más Egilssonar, forstjóra Syndis.
** ** **
Prentsmiðja í yfirtökuham stefnir að „umtalsverðum ytri vexti“
Prentmet Oddi er stærsti framleiðandi landsins á almennu prentverki, bókum og kartonumbúðum. Fram kemur í skýrslu stjórnar í nýbirtum ársreikningi að markaðurinn fyrir kartonumbúðir, sem er stærsti liðurinn í 1,4 milljarða króna veltu fyrirtækisins, muni halda áfram að vaxa umfram verðbólgu á næstu árum samkvæmt greiningum markaðsaðila. Hins vegar er búist við áframhaldandi samdrætti að raunvirði á markaðinum fyrir almennt prentverk, sem er næststærsti tekjuliðurinn.
„Að mati stjórnar er líklegt að þessi þróun leiði til samþjöppunar á markaði fyrir innanlandsframleiðslu á prentverki sem er þörf, þar sem nú starfa átta framleiðendur og rekstrargrundvöllur er nú þegar ekki til staðar fyrir þá alla,“ segir í skýrslu stjórnar.
„Félagið býr yfir verulegri vannýttri afkastagetu og er því vel í stakk búið til að taka þátt í frekari samþjöppun markaðarins með yfirtökum. Stefnt er að umtalsverðum ytri vexti á næstu árum.“
Fyrr á þessu ári gekk Prentmet Oddi frá kaupum á Prentsmiðjunni Ísafold, sem var elsta prentsmiðja landsins og hafði skömmu áður verið tekin til gjaldþrotaskipta.
Markaðurinn meti ekki innviði Nova í neinni líkingu við raunveruleg verðmæti
Hlutabréfaverð Nova endurspeglar ekki verðmætin sem er fólgin í fjarskiptainnviðum félagsins að mati hlutabréfagreinanda. Þetta var á meðal þess sem kom fram í umfjöllun um Nova í Uppgjörinu, nýju hlaðvarpi um verðbréf, viðskipti og efnahagsmál.
Nova og Sýn ákváðu í fyrra að framselja dreifikerfi sín; 4G og 5G, til Sendafélagsins, sem er í eigu beggja félaga, og gengu viðskiptin í gegn um áramótin. Eignarhlutur Nova, alls 55 prósent, var bókfærður á ríflega 800 milljónir króna í síðasta árshlutauppgjöri.
Verðmat greiningarfélagsins AKKUR fyrir Nova hljóðar upp á 7,3, sem er meira en 100 prósentum yfir markaðsgengi og það er líklegra til að hækka í næstu uppfærslu fremur en hitt.
Alexander Jensen Hjálmarsson, eigandi AKKUR og þáttarstjórnandi í Uppgjörinu, sagði í hlaðvarpsþættinum að stóran hluta af þessu misræmi mætti rekja til þess að markaðurinn væri ekki að meta þessar innviðaeignir í neinni líkingu við raunverulegu verðmætin sem í þeim eru fólgin.
„Ef við segjum að svona innviðir eigi að kosta tólf sinnum EBITDA [...] þá ætti þessi hlutur að vera 6-7 milljarða króna virða en ekki 8-900 milljónir.“
Í kjölfarið var stuttlega vikið að hugmyndum um sameiningu farsímakerfa Sendafélagsins og fastlínukerfa Ljósleiðarans, sem er dótturfélag Orkuveitu Reykjavíkur.
Slíkar hugmyndir eru nú raunhæfari en áður með tilkomu nýs meirihluta í Reykjavíkurborg. Ari Edwald, oddviti Miðflokksins og nýr stjórnarformaður Orkuveitunnar, hefur sagt að orkufyrirtækið muni draga sig úr verkefnum á borð við Ljósleiðarann og Carbfix.
Í þessu samhengi velti Alexander fyrir sér hvort það væri ráðlegt að kaupa fleiri fjarskiptainnviði á meðan markaðurinn væri ekki að meta innviðina nálægt raunvirði.
„Ég held að verkefni númer eitt sé að fá markaðinn til að átta sig á því hversu mikið virði er í þessum eignum.“
