Góðan daginn,
Í fréttabréfinu er fjallað um:
- LV og Birta slíta viðræðum
- Hrun í frjósemi innflytjenda á Íslandi
- Lyfjafélag með verðmætt einkaleyfi hagnast um mörg hundruð milljónir króna
- Travelshift stöðvar sókn í Evrópu eftir milljarða fjárfestingar
- Þungur taprekstur hjá CRI
LV og Birta slíta viðræðum
Stjórnir Lífeyrissjóðs verzlunarmanna og Birtu lífeyrissjóðs hafa ákveðið að hefja ekki formlegar samrunaviðræður. Þetta var niðurstaðan eftir ýtarlega greiningarvinnu á rekstri sjóðanna og tryggingafræðilegum forsendum.
Sameinaður sjóður hefði verið með eignir upp á 2,3 milljarða króna miðað við stöðuna um áramótin og ýmist verið langsamlega stærsti sjóður landsins eða á pari við Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins, allt eftir því hvort maður taki kröfu LSR á ríkið með í reikninginn eða ekki.
Ekki liggur fyrir hvað það var nákvæmlega sem orsakaði viðræðuslitin, en möguleg vísbending kom fram á ársfundi Birtu fyrir mánuði síðan þegar Bjarni Guðmundsson, tryggingastærðfræðingur sjóðsins, fór yfir áformin.
Þorsteinn Friðrik Halldórsson
Örorkubyrði sjóðanna tveggja er svipuð en öðru gildir um skiptingu milli kynja þar sem 90 prósent af iðgjöldum Birtu kemur frá körlum en hjá LV er hlutfallið 52 prósent. Réttindaöflun hjá karllægum sjóði eins og Birtu getur verið töluvert meiri – 5 prósentum meiri nánar tiltekið – en hjá sjóði með sjóðfélagahóp eins og LV. Af þessum sökum var ekki einfalt að setja sjóðina saman að mati Bjarna.
Á móti þyrfti að vega önnur sjónarmið, svo sem kostnaðarhagræði. Ekki var gert ráð fyrir miklu hagræði í rekstrarkostnaði en sjóðirnir sáu fyrir sér mögulegt hagræði í fjárfestingagjöldum sem hafa almennt farið vaxandi á síðustu árum í takt við auknar fjárfestingar lífeyrissjóða í óskráðum framtakssjóðum og öðrum sérhæfðum sjóðum erlendis.
Hluthafinn er í samstarfi við Internet á Íslandi hf. - ISNIC, skráningarstofu .is léna.
Ertu í fyrirtækjarekstri? Skráðu þitt .is lén og tengdu við tölvupóstinn þinn á einfaldan hátt.
Hrun í frjósemi innflytjenda á Íslandi
Fæðingartíðni kvenna, sem eru með erlent ríkisfang og búsettar á Íslandi, er umtalsvert lægra en þekkist hjá íslenskum ríkisborgurum hér á landi og hefur sömuleiðis lækkað með mun ýktari hætti á síðasta áratug. Hvergi á Norðurlöndunum má finna álíka misræmi – þvert á móti tíðkast fremur að erlendir ríkisborgara eignist að jafnaði fleiri börn.
Ástæðurnar, rétt eins og gildir almennt um minnkandi frjósemi á Vesturlöndum, eru óljósar. Samsetning innflytjenda kann að vera ein skýring ef hægt er að heimfæra tölur í Danmörku yfir á Ísland. Þar mældist töluverður munur á frjósemi innflytjenda frá vestrænum ríkjum og öðrum innflytjendum, eða 1,22 börn samanborið við 1,52.
Í öllu falli er ljóst að núverandi stofn innflytjenda á Íslandi mun ekki valda því einn og sér að „heimamenn endi í minnihluta eftir nokkra áratugi“ eins og sumir á þingi hafa áhyggjur af. Til þess þyrfti áframhaldandi innstreymi og lausatök á landamærunum.
Vægt gjald fyrir vísindalegt afrek
Við greindum frá því hvernig íslenskt lyfjaþróunarfélag með dýrmætt einkaleyfi var með tekjur upp á fleiri hundruð milljónir króna í fyrra og megnið hreinn hagnaður.
Hið merkilega er hversu langan tíma það tók að skapa þennan væna hagnað. Marga áratugi raunar. Vísindamaðurinn, sem er á bak við félagið og einkaleyfið, byrjaði að fást við tiltekið vandamál í lok níunda áratugarins á síðustu öld og það var ekki fyrr en árið 2007 að hann fann lausnina og sótti um einkaleyfi.
Þá var allt samþykktarferlið eftir; klínískir fasar eitt, tvö og þrjú, sem tóku tólf ár og kostuðu 200 milljónir Bandaríkjadala. Vísindamaðurinn var nauðbeygður til að gera leyfissamning við alþjóðlegt lyfjafyrirtæki mjög snemma í ferlinu svo að hægt væri að fjármagna það.
Loks var lyfið sett á markað árið 2019 og fyrst nú, nærri fjörutíu árum eftir að sagan hófst, er salan komin á flug og almennilegar leyfistekjur farnar að skila sér í kassann.
Uppsafnaður hagnaður íslenska félagsins síðustu fjögur ár nemur 670 milljónum króna. En hversu mikils virði er lyfið? Þegar eitt alþjóðlegt lyfjafyrirtæki keypti það af öðru á meðan samþykktarferlinu stóð var verðmiðinn 370 milljónir Bandaríkjadala, jafnvirði 45 milljarða króna.
Travelshift stöðvar sókn í Evrópu eftir milljarða fjárfestingar
Travelshift, sem rekur markaðstorgið Guide to Iceland, var efst á lista sem Frjáls verzlun birti árið 2022 og sýndi arðsemi í stórra fyrirtækja í ferðaþjónustu. Markaðstorgið hafði þá vaxið með undraverðum hætti samhliða uppgangi ferðaþjónustunnar og skilað arðsemi upp á 48 prósent að jafnaði yfir fimm ára tímabil. Samlíking við peningaprentara væri ekki út úr kú.
