Eftir lögfestingu á hækkun veiðigjalda í fyrra er ekkert lát á sölu aflaheimilda í krókakerfinu svonefnda, sem nær utan um smábátaúgerðir, og einnig hefur borið á aukningu í því að óvirkir eigendur í stærri útgerðarfélögum vilji selja sinn hlut. Þetta kemur fram í nýju ársyfirliti Aflamiðlunar, sem sérhæfir sig í að hafa milligöngu um kaup og sölu á aflaheimildum.
Frumvarp atvinnuvegaráðuneytisins um breytingu á veiðigjöldum var samþykkt á Alþingi um mitt sumar 2025 en það snerist í grunninn um að miða reiknistofn veiðigjalda við markaðsverð, ýmist á Íslandi eða í Noregi eftir því hvaða fisktegund er um að ræða.
Ráðuneytið taldi ekki að frumvarpið hefði áhrif á samþjöppun í sjávarútvegi, enda hefði verið brugðist við þeim áhyggjum með því að hækka frítekjumark fyrir litlar og meðalstórar útgerðir.
„Ekkert lát er á sölum í krókakerfinu þar sem hver útgerðin á fætur annarri [með kvóta undir 100 tonnum] sér hag sinn í að selja og fara frekar með peninginn inn á vaxtabók eða sækja sömu heimildir í gegnum strandveiðikerfið eða byggðakvóta,“ segir í ársyfirliti Aflaheimilda.
Viðskipti með hlutdeildir í aflamarkskerfinu, sem nær yfir kvóta stærri útgerða, hafa ekki verið neitt í líkingu við þá „hreinsun“ sem Aflamiðlun merkir í krókakerfinu. Þó hefur borið á aukningu í því að fjölskyldur eða aðstandendur í útgerðum, sem ekki koma að daglegum rekstri, sjái hag sinn í því að losa um hlutinn.
